Borgar Michelsen

Statskyrkja light

Innstillinga som Gjønnes-utvalet la fram om framtidas tilhøve mellom staten og Den norske kyrkja kunne fått overskrifta "Statskyrkje Light". Sjølv om fleirtalet i utvalet går inn for å fjerne referansane til den evangelisk-lutherske tru frå grunnlova, så ønskjer dei ei ny særlov som skal sikre vidare særhandsaming av kyrkja.

Vi har ingen garanti for at det politiske fleirtalet hamnar der utvalet hamna. Arbeidarpartiet har ein fantastisk emne til å ignorere prinsipielle argument i debatten om statskyrkja. Trond Giske sa til og med på radioen i går at det var gode argument for å halde på dagens statskyrkjeordning, og nemnde mellom anna regjeringa si moglegheit til å utpeike biskopar som noko positivt. Han om det.

Senterpartiet er om mogleg enda mindre prinsipiell i si tilnærming. Dei vil behalde dagens ordning for å hindre at kyrkja sine medlemmer må betale to hundre kroner i medlemskontingent. Vidare fryktar dei at gravferdstenesta blir dårlegare dersom han blir gjort kommunal. I følgje Senterungdommen sin leiar, Erlend Fuglum, vil dei starte tidenes underskriftskampanje for å hindre at staten blir religionsnøytral.

Så har vi Framskrittspartiet. Dei har rett nok ei prinsipiell motstand mot statskyrkja, men eg mistenker partiet for å vere på kollisjonskurs med veljarane. Dette veit Frp, og difor gjer dei som i EU-spørsmålet: Dei spelar ut folkerøystingskortet. At vern av mindretalet sine rettar er ein pillar i det liberale demokratiet - og overordna fleirtalet sin bestemmingsrett - seier dei naturlegvis ingenting om. Pinglar!

Unge Venstre 97 år i dag

Norges Unge Venstre vart til 27.januar 1909. I morgon skal vi samle gamle UV-helter frå 80- og 90-talet for seminar og fest her i Oslo. Det vil vere den formelle nedtellinga mot 100-årsjubileumet om tre år, og arbeidet med historieskrivinga. Forutan ei enkel historiebok, så planlegg vi å bygge ut ein nettportal med gamle referat, talar, bilete, medieklipp, plakatar, brosjyrar, politiske program osv. Kom gjerne med innspel om du har, spesielt rundt tekniske løysingar. Er det nokon organisasjonar eller personar der ute som veit om nokon gode digitale historiearkiv som vi burde latt oss inspirere av?

Paragraf 1 i lovene til Unge Venstre lydde slik ut på ein gong ettermiddagen den 27.januar 1909:

"Unge venstres Landslag har til formaal at samle "unge venstre"-lag og andre lag med samme program til fælles arbeide. Det vil søke at sprede oplysning om politiske og sociale spørsmaal, fremme reformer i radikal venstreretning og arbeide for at sikre landets utvikling nationalt, politisk og økonomisk".

Unge Venstre sitt første fråsegn, som landsmøtet  oversendte Venstre sitt landsmøte same år, var dette:

"Idet "unge venstre"s landsmøte sender Norges venstreforening sin silsen og tak for trofast arbeide i de forløpne 25 aar, henstiller det til det nu forsamlede landsvenstremøte i sit programforslag at gi uttrykk for en kraftig social og national politikk, som kan samle landets frisinnede ungdom om sig. Man tillater sig i saa henseende at henvise til §1 i lovene for "unge venstres" landslag, hvori den frisindede ungdom har erklært som sin opgave at fremme reformer i radikal venstreretning og arbeide for at sikre landets utvikling nationalt, politisk og økonomisk".

God helg!

Fjern overgangsreglane

Det er 1.mai 2004: Sjå for deg at Hordaland etter mykje strid endeleg har blitt ein del av Noreg. Tenk så  vidare at Oslo bestemmer seg for å innføre noko dei kallar "overgangsreglar". Desse går ut på at hordalendingar må ha tilbod om fulltidsstilling for å få lov til å jobbe, bu og leve i hovudstaden.  Politikarane seier dei fryktar eit storinnrykk av bergensarar, strilar og hardingar etter at Hordaland endeleg har blitt ein del av Noreg. Utan innvandringsrestriksjonar  kan "vestutvidinga" skape negative konsekvensar for arbeidsmarknaden og velferdsordningane i hovudstaden.

Vest-Agder og Nordland er dei einaste fylka i Noreg som bestemmer seg for ikkje å innføre overgangsreglar. Dei vil vente og sjå situasjonen litt an.

I 2006 viser det seg at ”vestutvidinga” ikkje har ført til negative konsekvensar for  velferdssystemet eller arbeidsmarknaden i hovudstaden, trass i ein merkbar innvandringsauke.  I 2005 delte Oslo ut meir enn 37 000 arbeidsløyve til hordalendingar - 33 prosent fleire enn i 2004. Likevel er arbeidsløysa i Oslo synkande. I bygg- og anleggbransjen, som truleg er den bransjen som er mest utsett for arbeidsinnvandring, har arbeidsløysa det siste året gått ned med heile 19 prosent.

To år etter "vestutvidinga" viser det seg at Oslo har fått fleire tilflytta bergensarar, strilar og hardingar enn det Nordland har fått, men langt færre enn Sørlandet. Dette viser at hordalendingane reiser der det er jobb og få, og ikkje der det berre finst eit trygdekontor. Argumenta for overgangsreglane er dermed ugyldig.

Du ser sikkert kvar eg vil, men gjer likevel følgjande med teksten over:

Bytt ut Hordaland med Aust-Europa.
Bytt Noreg ut med Europa.
Bytt ut Oslo med Noreg.
Bytt ut hordalendingar med aust-europearar.
Bytt ut vestutviding med austutviding.
Bytt ut Nordland med Sverige.
Bytt ut Vest-Agder med Irland.
Bytt ut fylke med land.
Bytt ut bergensarar, strilar og hardingar med polakkar, estarar og latviarar

Når du har gjort det kan du lese historia om EU si austutviding 1.mai 2004, og Noreg si innføring av såkalla "overgangsreglar". Departementet argumenterte den gongen med at det i en periode ”er nødvendig å ha overgangsregler for å forebygge mulige negative konsekvenser for arbeidsliv og velferdsordninger i Norge”.

Men Erna Solberg tok feil. Arbeidsinnvandring følgjer meir enn noko anna situasjonen på arbeidsmarknaden. Der det er mykje arbeid er det og mange innvandrarar, der det er lite arbeid er det færre innvandrarar. Det er denne dynamikken som gjer at det etter austutvidinga har kome fleire polakkar til Noreg enn til Sverige, og at Irland har motteke fleire innvandrarar frå aust enn Noreg.

Propagandaen frå LO og andre om at arbeidsinnvandring trugar norsk arbeidsliv og velferd har vist seg å ha slått heilt feil. Det må regjeringa ta konsekvensane av snarast. I dag tener overgangsreglane berre eit føremål, og det er å rangere borgarane i Europa etter modell frå den kalde krigen. Det var ikkje det som var meininga med EU sin austutviding.

Kyrkja og homofilt samliv

Kyrkjemøtet sitt nei til homofilt samliv i 1995 og i 1997 er framleis gjeldande, sjølv etter at kyrkja si lærenemnda i dag la fram ein halv aksept for at to av same kjønn kan leve saman.

Som liberalar skulle eg naturlegvis sett at lærenemnda hadde kome med eit rungande ja til homofilt samliv, men den delte innstillinga var korkje uventa eller einsidig negativ. Vi som meiner at alle seksuelle legningar og identitetar bør likestillast, bør glede oss over at det er fleire som snur frå nei til ja enn frå ja til nei. Eg trur stadig fleire i kyrkja tenkjer som biskop i Tunsberg og medlem av Lærenemnda Laila Riksaasen Dahl:

Etter hvert som prosessen i nemnda skred fram, falt mine innvendinger mot homofilt samliv fordi min bibelbruk fremsto for meg selv som mer og mer inkonsekvent. En stund var det samfunnsetiske perspektiver som holdt meg tilbake fra å endre oppfatning. Så gikk det opp for meg at skal vi motarbeide promiskuitet og uansvarlig seksualliv, så bør vi støtte de ansvarlige homofile som er forbilder ved at de setter troskap, forpliktelse og det livslange forhold høyt. Vi må, både homofile og heterofile, verne om disse verdiene som de overordnede. I dag er faktisk de heterofiles samlivspraksis et stort problem på samlivsfeltet.  (les meir her).

I slutten av denne månaden skal det statlege Gjønnes-utvalet leggje fram si tilråding om framtidas tilhøve mellom stat og kyrkje. Svært mange vil då argumentere for å behalde statskyrkjeordninga ut frå frykta om at kyrkja vil bli ein lukka institusjon for mørkemenn dersom staten slepp taket. Eg meiner innstillinga frå lærenemnda viser det motsette. Kyrkja går i same retning som resten av samfunnet, det tek berre litt lenger tid på ein del områdar.

I staden for at Karita Bekkemellem Orheim skal tvinge kyrkja til å likestille homofilt og heterofilt samliv, bør kyrkjemedlemmer over heile landet engasjere seg i homosaka.

Greenpeace og World Economic Forum

Greenpeace står for mykje bra miljøpolitikk, men det grunn til å tvile litt på organisasjonen sine arbeidsmetodar og gjennomslagskraft. Denne veka gjekk Greenpeace ut og kritiserte Kronprinsen for å ha takka ja til invitasjonen frå World Economic Forum (WEF) i Davos. Der skal han halde foredrag om bistand og humanitært arbeid. Greenpeace meiner Haakon med dette legitimerer ein lukka rikmannsklubb (som dei sikkert meiner står for alt det vonde og fæle i verda). Dei ber han difor om å halde seg heime, alternativt slå seg saman med demonstrantane i Davos? Det er visstnok langt meir nobelt å stå på utsida å rope slagord og kaste murstein, enn å vere i same rom som politikarar og finansfolk. Sjølv syns eg ikkje det er så negativ om verdas mektigaste kvinner og menn må høyre eit foredrag om global fattigdomskamp og sosialt ansvar. Det er jo langt betre det enn foredrag om våpenhandel og skatteparadis? Politisk arbeid går ut på å samle fleirtal for eigne synspunkt og meiningar. Arbeidet blir resultatlaust dersom ein ikkje prøver å overtyde folk som i utgangspunktet er usamd med ein sjølv. Det burde ein miljøorganisasjon visst betre enn dei fleste. Ein får ikkje til petroleumsfrie sonar i Barentshavet utan at kraftsosialistane i Arbeidarpartiet blir overtydd om at dei tek feil. Greenpeace må gjerne mislike WEF, men møtet i Davos blir ikkje mindre lukka og rikmannsklubbaktig dersom alle skal boikotte dei. Ville Greenpeace sjølv ha takka nei til å snakke til 700 mektige delegatar frå heile verda om miljøpolitikk? Er svaret ja syns eg synd i dei.

Personvern på video

Denne pedagogiske videoen om personvern  hamna i mailboksen min i dag.

Lars-Henrik

Olaf Thommessen kjem tilbake

Som Unge Venstre sin representant i valkomitéen til Venstre var eg fredag med på å leggje fram ei innstilling. Ettersom det aldri var nokon tvil om at Lars Sponheim ville få attval, så var det store spaningsmomentet Olaf Thommessen. Hjernebløding er ikkje noko ein køddar med, difor var det aldri sjølvsagt at han kunne halde fram i posisjonen som 2.nestleiar. Men då beskjeden om at han vil bli heilt frisk, og at motivasjonen for å halde fram er betre enn nokon gong, ja då var jobben for valkomiteen enkel. Valkomiteen si innstillinga opnar for fleire liberale oppgjer med Carl I. Hagen sin innvandringspolitikk dei neste to åra.

Olaf har eit ufortent rykte som sossete vestkantgut. Få personar er så folkeleg og usnobbete som det han er. Olaf er ultra-observant og får alltid menneska rundt seg til å trives. Han er urban, liberal, verdsorientert og har eit kjempesterkt sosialt engasjement. Han fyller definitivt eit viktig rom i Venstre. Eg overdriver ikkje når eg seier at helga blei redda av beskjeden om at Olaf blir frisk og at han er på veg tilbake i politikken.

Forutan Lars og Olaf innstilte valkomiteen på Trine Skei Grande som 1.nestleiar. Dermed er det NO CHANGE i leiartrioen! Av nykomlingar vil eg trekkje fram to personar: Leiar i Oslo Venstre Ola Elvestuen og tidlegare generalsekretær i Unge Venstre Eva Kvelland. Begge er gode liberalarar som vonleg vil bidra til ei fornying av sentralstyret.

Konklusjonen min etter mengder med intervju i valkomiteen er at Venstre er ein svært så harmonisk organisasjon for tida, i motsetnad til vår arrogante veslebror Høgre. Sjølv om meiningsmålingane ikkje er alt for oppløftande om dagen, så har vi eit bra prosjekt på gang. Dei neste to vekene skal stortingsgruppa og partiet tilsetje nye rådgjevarar og medarbeidarar. Det skal bli spanande å sjå kva den nye store organisasjonen har potensiale til å byggje.

God helg vidare.

Vi treng ny narkotikapolitikk

Kjem rett frå ein debatt i P4 om legalisering/avkriminalisering av narkotika med leiaren i Ungdom mot Narkotika. Det var langt ifrå nokon god opptreden for min eigen del (litt for stressa...), men eg har i alle fall i laupet av dagen blitt meir overtydd om at Noreg treng ein ny narkotikapolitikk.

Det klaraste provet på at høge talet med overdosedødsfall i Noreg eit prov på at narkotikapolitikken ikkje verkar. Ingen andre hovudstadar i Europa har så mange dødsfall relatert til misbruk av narkotika som det Oslo har, men og i andre norske byar døyr unge menn og kvinner på grunn av overdoser.

Så til det som er legalt og illegalt: Eg meiner skiljet mellom det som er lov og ikkje lov av rusmidlar i Noreg er kulturelt betinga, ikkje rasjonelt. Myndigheitene forbyr det som framandt, ikkje det som er mest skadeleg. I ein del grupper av samfunnet er det difor stor avstand mellom det som er lov og det folk meiner burde vore lov.

Samstundes som samfunnet har nulltoleranse mot bruk av narkotika, så klarar vi ikkje å tilby misbrukarane eit godt nok behandlingstilbodet og ettervern. Dagens narkotikapolitikk fører med andre ord til ein heilt feil ressursbruk.

Til slutt likskap for lova. Synet på narkotikabruk varierer frå stad til stad. I Oslo syns politiet det er greit nok at ungdom røyker hasj, medan politiet i distrikta ikkje gjer det. Det er samstundes langt støre sjanse for ein somaliar å bli straffeforfullt for hasjrøyking enn det er for ein likbleik mann frå vestkanten.

Gje oss kjønnsnøytral ekteskapslov

Det einaste eg krev er at noko skjer. At nokon snarast føreslår kjønnsnøytral ekteskapslov i Stortinget. Eg kan gjerne endre namn til felles ekteskapslov dersom det kan få fortgang i saka.

”Nokon” er ingen andre enn dei partia som gjekk til val på ein felles ekteskapslov; Venstre, Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti. Desse tre partia – som i dag har fleirtal på stortinget - har eit ansvar for at lovendringa ikkje blir skusla vekk på grunn av partitaktikkeri.

Fire månader har gått sidan stortingsvalet, men vi har på langt nær kome fire månader nærare ei felles ekteskapslov. I staden har vi fått fire månader med taktikkeri frå dei tre overnemnde partia. Joda, Venstre inkludert. Alle vil at homofile og lesbiske skal få gifte seg, men i synet på kyrkja og homoekteskap er det usemja som rår; SV vil tvinge kyrkja til å gifte homofile og lesbiske, Venstre vil at kyrkja skal få bestemme dette sjølv.

I religionsfridomens namn delar eg Venstre sitt syn på at trussamfunn ikkje skal overstyrast av politikarar, ei heller når det gjeld homoekteskap. Men det er patetisk at denne usemja får alt til å stå i stampe. Når ein klarar å bli einige på kryss og tvers av partigrensene om framtidas pensjonsreform, så bør tre parti som er prinsippielt einig om felles ekteskapslov kunne finne fram til ein modell for sjølve  gjennomføringa.

Statssekretær Kjell Erik Øie i Barne- og Likestillingsdepartementet sa for nokre dagar sidan til Vårt Land at eit lovframlegg tidlegast vil kome i 2007. Eg mistenkar Øie og  resten av regjeringa for å dryge denne prosessen med vilje, vi veit alle kor vanskeleg dette er for verdikonservative Senterpartiet.

Situasjonen no krev at Venstre tek eit initiativ overfor Arbeidarpartiet og SV, slik at vi kan få på plass ei felles ekteskapslov for homofile og heterofile. Det er lov for stortingspolitikarar å snakke saman, for i denne saka er resultatet viktigare enn partifargene. I det minste forventar eg at Venstre si stortingsgruppe legg fram eit seriøst lovendringsforslag i Stortinget i laupet av vårsesjonen. Vi har venta lenge nok no.

Matte i barnehage er bra

I Fjell Kommune utanfor Bergen skal barnehagane frå hausten av lere borna matematikk etter leik og ler-metoden. Dette er ein del av kommunen si satsing på realfag, og målet er å sikre seg dyktige fagfolk i framtida.

Som regel når det er snakk om skule- eller barnehagepolitikk i norske kommunar, så er det sjølve bygningane ein diskuterer. Anten skal dei pussast opp eller leggjast ned. Initiativet frå politikarane i Fjell er eit brot med dette snevre fokuset, og berre det er grunn nok for ein saftig applaus. Men langt viktigare er det at Fjell no gjer eit ærleg forsøk på å realisere nasjonen sitt uttalte mål om å satse særskilt på realfag, og at dei endeleg tek livet av myta om at små born ikkje har godt av å lere fag.

Men sjølv om eg liker ideen om matte i barnehage, så er eg motstandar av å gjere det til nasjonal politikk. Dersom det skjer vil velmeinande stortingspolitikarar raskt føle behov for å kontrollere at alle born lerer det same, uansett kva barnehage dei går på. Eit slikt ønskje vil bane veg for nasjonale lereplanar, og det er eg imot. For derifrå er vegen svært kort til obligatorisk barnegage for alle. Kva då med foreldra sin fridom til å velje oppdraginga sjølv?